مجله‌ای برای دوست‌داران علم و طبیعت زمین و آسمان

کشف فضایی خالی در هرم بزرگ مصر به کمک پرتوهای کیهانی

ScanPyramids mission
843

شاید در نگاه اول نتوان هیچ ربطی میان اهرام مصر و پرتوهای کیهانی پیدا کرد. اما در مطالعه‌ای که به تازگی انجام شده دانشمندان توانستند با بهره‌گیری از خواص پرتوهای کیهانی یکی از اسرار اهرام مصر را آشکار کنند.

گروهی از فیزیک‌دانان با بررسی پرتوهای کیهانی گذرکرده از هرم بزرگ متوجه فضای خالی ناشناخته‌ای در آن شدند. به نظر می‌رسد وجود چنین حفرهٔ عظیمی در دل هرم نمی‌تواند اتفاقی باشد و این کشف توجه باستان‌شناسان را به خود جلب کرده است.

طرحی از هرم بزرگ جیزه و فضای خالی گسترده‌ای که به تازگی در آن کشف شده.
Credit: ScanPyramids mission

هرم بزرگ از از ۲/۳ میلیون قطعه سنگ تشکیل شده و یک شاهکار مهندسی است. هرچند که هنوز فرآیند دقیق ساخت این هرم برای باستان‌شناسان مشخص نیست.

اکنون باستان‌شناسان برای شناخت بهتر این سازهٔ باستانی از یک منبع دور از ذهن، یعنی پرتوهای کیهانی، کمک می‌گیرند. پرتوهای کیهانی ذرات زیراتمی هستند که از فضا به سمت زمین سرازیر می‌شوند.

رسیدن پرتوهای کیهانی به جو زمین و برهم‌کنشش‌شان با مواد موجود در جو باعث تولید ذره‌ای پرانرژی به نام میون می‌شود. این ذره شباهت‌هایی به الکترون دارد اما ۲۰۷ برابر از آن سنگین‌تر است. جرم بالای این ذره به آن اجازه می‌دهد که صدها متر در دل سنگ نفوذ کند، در حالی که این مقدار برای الکترون‌ها تنها در حدود چند سانتی‌متر است.

این خاصیت میون‌ به فیزیک‌دانان این امکان را می‌دهد تا از آن‌ برای بررسی ساختارهای ضخیم استفاده کنند. چیزی شبیه به کاری که پزشکان با پرتو ایکس انجام می‌دهند و از درون بدن تصویربرداری می‌کنند.

برای انجام این کار کافی است یک آشکارساز میون در مکان مناسب قرار بگیرد تا با شمارش ذراتی که از جهات مختلف آشکار می‌شوند بتوان تحلیلی از درون ساختار انجام داد.

پژوهشگران در حال نصب آشکارساز میون در داخل هرم بزرگ.
Credit: ScanPyramids mission

سابقهٔ انجام مطالعات باستان‌شناسی با بهره‌گیری از پرتوهای کیهانی به دههٔ ۱۹۶۰ بازمی‌گردد و پس از آن نیز دانشمندان از این روش برای بررسی بخش‌های درونی اهرام مصر استفاده کردند.

اما در مطالعهٔ جدیدی که نتایج آن در Nature منتشر شد فضای خالی جدیدی به ارتفاع هشت متر، عرض دو متر و طول سی متر کشف شد که پیش از این از وجود آن اطلاع نداشتیم.

دانشمندان این حفره را با استفاده از سه آشکارساز میون مختلف در سه آزمایش مستقل مشاهده کردند که نتایج این تحقیق را قابل اعتماد می‌کند.

هنوز نمی‌توان در رابطه با کاربرد این قسمت از هرم با اطمینان سخن گفت و نظرات فعلی بیشتر بر پایهٔ حدس و گمان است. Mark Lehner، پژوهشگر مصر باستان، در این باره می‌گوید: «این مکان مناسبی برای قرار دادن جسد نیست». برخی باستان‌شناسان حدس می‌زنند که شاید این حفره صرفا جنبه‌ای نمادین داشته و نماد گذرگاهی برای عبور روح بوده است.

همچنین ممکن است این فضای خالی گسترده با نگاهی مهندسی در هرم جای گرفته باشد تا از وزن قرارگرفته بر گالری بزرگ کاسته شود و امکان ریزش را کاهش دهد.

برای رسیدن به پاسخ‌های دقیق دربارهٔ ساختار و کاربرد این بخش از هرم باید منتظر انجام آزمایش‌های بیشتر باشیم. در مراحل بعد دانشمندان جمع‌آوری داده را با استفاده از تعداد بیشتری از آشکارسازهای میون و در بازه‌های زمانی طولانی‌تر انجام خواهند داد تا جزییات بیشتری از این حفره آشکار شود. این داده‌ها همچنین می‌تواند به یافتن پاسخی برای برخی پرسش‌ها دربارهٔ چگونگی ساخت اهرام نیز کمک کند.

منبع: ScienceMag

از فروشگاه آسمان شب دیدن کنید

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.