مجله‌ای برای دوست‌داران علم و طبیعت زمین و آسمان

چه‌قدر زباله‌ی فضایی در کره‌ی ماه وجود دارد؟

تصویری از اولین حضور انسان در ماه در ماموریت آپولو. Credit: NASA
251

از آغاز عصر فضا و فعالیت انسان در ورای زمین اثرات حضور انسان دیگر تنها محدود به سیاره‌ی آبی‌مان نیست. علاوه بر زباله‌های فضایی بسیار زیادی که در مدار زمین وجود دارند اثرات حضور انسان در کره‌ی ماه نیز به چشم می‌خورند.

جدا از تجهیزات فراوانی که در طی ماموریت‌های فضایی مختلف در ماه جامانده‌اند یک چکش و پر پرنده‌ای شکاری نیز روزگار خود را در ماه می‌گذرانند! دو آیتمی که در یک آزمایش از آن‌ها استفاده شد. آزمایشی که نشان می‌داد اجسام با سرعت یکسانی سقوط می‌کنند و این مسئله ربطی به جرم‌شان ندارد.

اما پاسخ به پرسشی که در عنوان این مطلب مطرح شد کار ساده‌ای نیست، هرچند که تخمین‌ها نشان می‌دهند که بیش از ۱۸۰ هزار کیلوگرم زباله‌ی فضایی در ماه به جا مانده است. عددی که شاید در نگاه اول زیاد به نظر برسد اما با توجه به تجهیزات سنگینی مانند پنج ماه‌نورد می‌توان روی آن حساب کرد.

بیشتر این زباله‌ها‌ در طی ماموریت آپولو ناسا به ماه رسیده‌اند و دیگر موارد نیز در ماموریت‌های بدون سرنشین سازمان‌های فضایی آمریکا، روسیه، ژاپن،‌ هند و اروپا سر از ماه درآورده‌اند.

تصویری از اولین حضور انسان در ماه در ماموریت آپولو.
Credit: NASA

علاوه بر این تعدادی از مدارگردهایی که به منظور کاوش ماه به مدار این قمر ارسال شدند نیز در نهایت سقوط و به ماه برخورد کردند.

درباره‌ی ماموریت سرنشین‌دار آپولو باید گفت که بازگرداندن محموله‌های ارسالی به ماه پس از پایان ماموریت هزینه‌های زیادی را دربرداشت. بازگشت تجهیزات از ماه نیازمند سوخت فراوانی بود و به همین دلیل اقدامی در این مورد صورت نگرفت. در واقع نگرانی اصلی در ماموریت آپولو بازگشت سالم فضانوردان به زمین بود و نه تجهیزاتی که کار خود را انجام داده بودند.

البته بشر علاوه بر باقی گذاشتن اجسامی در ماه یادگارهای ارزشمندی نیز از آن به زمین آورده است و در طی سفرهای انسان به ماه در مجموع حدود ۳۸۰ کیلوگرم از سنگ‌ها و خاک ماه در به زمین آورده شده‌ است تا دانشمندان بررسی‌های دقیق‌تری روی آن‌ها انجام دهند.

اگر از زاویه‌ای دیگر به ماجرای زباله‌های فضایی در ماه نگاه کنیم می‌بینم که زباله‌های به‌جامانده در ماه می‌توانند سوژه‌ای برای پژوهش دانشمندان باشند. چرا که پژوهشگران می‌توانند تاثیرات محیط ماه (مانند تابش‌های مختلف و خلأ) را بر این وسایل در طول زمان بررسی کنند.

از سویی دیگر برخی از اجسام مصنوعی که در ماه وجود دارند کماکان مورد استفاده قرار می‌گیرند. یکی از این موارد بازتابنده‌ای است که دانشمندان از آن برای تعیین فاصله‌ی دقیق ماه از زمین استفاده می‌کنند. با تابش پرتو لیزر به این بازتابنده و سنجش دقیق زمان رفت و برگشت آن می‌توان فاصله‌ی ماه را با دقت بسیار بالایی محاسبه کرد. نتایج این آزمایش‌ها نشان می‌دهد که ماه با سرعت ۳/۸ سانتی‌متر در سال در حال دور شدن از زمین است.

و اگر کمی آینده‌نگرانه به ماجرا نگاه کنیم شاید این زباله‌های فضایی در آینده و برای بازدیدکنند‌گان ماه همچون اثری باستانی به حساب آیند! ده‌ها و صدها سال بعد، اگر انسانی بر سطح ماه فرود آید، حتما تمایل خواهد داشت تا آثار تاریخی اولین حضور انسان در تنها قمر سیاره‌ی زمین را ببیند. شاید روزی موزه‌ای به نام «آپولو» در سطح ماه برپا شود تا گردشگران فضایی برای دیدار از آن بلیط تهیه کنند!

منبع: Space

از فروشگاه آسمان شب دیدن کنید

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.