تلاش برای تصویربرداری از یک سیاهچاله

شبیه‌سازی‌ یک سیاهچاله در فیلم میان‌ستاره‌ای (Interstellar) Credit 2014 Paramount
800

تصویربرداری از سیاهچاله

در پروژه EHT اخترشناسان تلاش می‌کنند غیرممکن را ممکن کنند و اولین تصویر از یک سیاهچاله را به ثبت برسانند.

شبیه‌سازی‌ یک سیاهچاله در فیلم میان‌ستاره‌ای (Interstellar)
Credit: 2014 Paramount

در این پروژهٔ بین‌المللی اخترشناسان از ۱۶ تا ۲۵ فروردین با استفاده از سامانه‌ای از تلسکوپ‌های رادیویی در نقاط مختلف دنیا سیاهچاله غول‌پیکر مرکز راه شیری را زیر نظر خواهند گرفت. جرم این ابرسیاهچاله که قوس A نام دارد چهار میلیون برابر خورشید است.

گاز و غبار میان‌ستاره‌ای مانع از ثبت اطلاعات از سیاهچاله‌ٔ مرکزی راه شیری در نور مرئی می‌شود، اما با رصد در طول موج رادیویی می‌توان از گاز و غبار گذر کرد و اطلاعاتی را از افق رویداد و اطراف سیاهچاله جمع‌آوری کرد.

پژوهشگران امیدوارند در این پروژه موفق به تصویربرداری از افق رویداد سیاهچاله شوند. نقطه‌ای که با گذر از آن دیگر هیچ راه برگشتی، حتی برای نور، وجود ندارد.

پروژه EHT

Gopal Narayanan، یکی از پژوهشگران این برنامه، در این باره می‌گوید: «با داده‌های این پروژه ما چیزهایی را در رابطه با سیاهچاله‌ها می‌فهمیم که پیش از این هرگز درک نشده بودند.»

این پروژه که تلسکوپ افق رویداد (EHT) نام دارد رصدخانه‌هایی در هاوایی، آریزونا، کالیفرنیا، مکزیک، شیلی، اسپانیا و قطب جنوب را به هم مرتبط خواهد کرد. توان این سامانه معادل ابزاری رادیویی در ابعاد کرهٔ زمین خواهد بود و با همکاری این رصدخانه‌ها توان تفکیک تلسکوپ افق رویداد به حدود ۱۵ تا ۲۰ میکروثانیه‌ی قوسی خواهد رسید.

آرایه‌ٔ آلما در این پروژهٔ بین‌المللی مشارکت خواهد کرد.
Credit: ESO/B. Tafreshi (twanight.org)

استفاده از چنین سامانه‌ای برای عکاسی از قوس A که ۲۶ هزار سال نوری از ما فاصله دارد ضروری است. Narayanan می‌گوید: «مثل این است که تلاش کنیم از یک گریپ‌فروت روی سطح ماه تصویربرداری کنیم.»

در این پروژه EHT نگاهی به سیاهچالهٔ مرکزی کهکشان M87 نیز خواهد انداخت. جرم این سیاهچالهٔ غول‌پیکر که ۵۳/۵ میلیون سال نوری از ما فاصله دارد ۶ میلیارد برابر خورشید است. بنابراین افق رویداد آن از قوس A بزرگ‌تر است.

اهداف پروژه

این رصدها به اخترشناسان کمک خواهند کرد تا جرم، چرخش و دیگر ویژگی‌های سیاهچاله‌های ابرپرجرم را با دقت بهتری تعیین کنند. پژوهشگران همچنین تلاش خواهند کرد اطلاعات بیشتری را از چگونگی جمع‌شدن مواد در قرص‌ اطراف سیاهچاله‌ها کسب کنند و ویژگی‌های جت‌های پلاسمای سیاهچاله‌ها را مورد مطالعه قرار دهند.

ویدئویی بر پایهٔ داده‌‌های واقعی از گردش ستاره‌ها به دور سیاهچاله‌ی مرکزی راه شیری. این ویدئو حاصل ده سال رصد تلسکوپ بسیار بزرگ (VLT) است. Credit: ESO

رصدهای پروژه EHT به مطالعات نظری علم فیزیک هم کمک خواهند کرد. در قلب نظریهٔ نسبیت عام اینشتین مفهومی وجود دارد که در آن مکانیک کوانتوم و نسبیت عام می‌توانند با هم ترکیب شوند. حوزه‌ای از علم که یکی از مهم‌ترین بخش‌های فیزیک نظری امروز است و هنوز سوال‌های بی‌جواب فراوانی در آن وجود دارد. افق رویداد سیاهچاله‌ها جایی است که می‌توان در آن به مطالعه‌ی این بخش از علم فیزیک پرداخت.

با این که مرحلهٔ جمع‌آوری داده در این پروژه به زودی پایان خواهد یافت کار دانشمندان برای ترکیب و کالیبره کردن داده‌ها برای مدتی طولانی ادامه خواهد داشت. داده‌های جمع‌آوری شده در ابتدا باید با یکدیگر ترکیب شوند و پس از آن نوبت به کالیبره کردن اطلاعات خواهد رسید.

اولین نتایج این پروژه احتمالا تا سال آینده منتشر خواهند شد.

منبع: Space

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.