مجله‌ای برای دوست‌داران علم و طبیعت زمین و آسمان

پرنده‌نگری در نوار راه شیری

Credit: ESO
166

پرنده‌نگری در نوار راه شیری

گاهی نوار راه شیری را به رودخانه‌ای آسمانی تشبیه می‌کنند. اما می‌توان آن را مسیری برای مهاجرات پرندگان آسمانی نیز دانست.

در این مقاله به معرفی چهار جرم اعماق آسمان می‌پردازیم که به اسم پرندگان نام‌گذاری شده‌اند و سوژه‌‌های رصدی آسانی در شب‌های تابستان‌اند.

سحابی قو (سمت چپ) سحابی عقاب در یک نما.
Credit: ESO

سحابی قو (M17)

سحابی قو یکی از پرنورترین و زیباترین سحابی‌های فصل تابستان است. قو یا M17 در صورت فلکی قوس جای گرفته و حتی با چشم غیرمسلح هم دیده می‌شود و با یک دوربین دوچشمی کوچک هم می‌توان نما و جزییات خوبی از این سحابی دید.

نقشهٔ رصدی صورت فلکی قوس. برگرفته از نرم‌افزار Stellarium

اگر از تلسکوپ استفاده می‌کنید با بهره‌گیری از فیلتر آلودگی نوری (مانند UHC) یا فیلتر OIII می‌توانید نماهای جذاب‌تری از این سحابی تماشایی ببینید.

سحابی عقاب (M16)

سحابی عقاب یکی دیگر از سوژه‌های بارز آسمان تابستان است که در مرز صورت فلکی قوس و صورت فلکی مار قرار گرفته است. این سحابی تنها ۲/۳ درجه از سحابی قو فاصله دارد و در دوربین‌های دوچشمی کوچک می‌توانید این دو سحابی را در یک میدان دید ببینید. در مرکز سحابی عقاب خوشه‌ای از ستاره‌های جوان نیز دیده می‌شود.

در مرکز سحابی عقاب ستون‌های عظیمی از گاز و غبار جای گرفته‌اند که به ستون‌های آفرینش معروف‌اند. تصویر تلسکوپ هابل از ستون‌های آفرینش یکی از معروف‌ترین تصاویر نجومی است.

تصویر جدید تلسکوپ فضایی هابل از ستون‌های آفرینش.
Credit: NASA, ESA/Hubble and the Hubble Heritage Team

ثبت ستون‌های آفرینش در تصاویر با نوردهی طولانی نسبتا آسان است اما رصد مستقیم آن‌ها کار چالش‌برانگیزی است. با استفاده از بزرگنمایی‌های زیاد (حدود ۲۰۰ تا ۲۵۰ برابر) و بهره‌گیری از فیلترهایی مانند OIII و UHC می‌توانید شانس خود را برای دیدن ستون‌های آفرینش امتحان کنید. برای این کار باید از تلسکوپ‌های هشت اینچ و بزرگ‌تر استفاده کنید. تکنیک نگاه از کنار نیز می‌تواند در رصد ستون‌های آفرینش اثربخش باشد.

ستون‌های آفرینش اجتماعی از گاز و غبار سرد است که ستاره‌های جدید در آن‌ها در حال شکل‌گیری است.

خوشهٔ ستاره‌ای اردک وحشی (M11)

اردک وحشی یک خوشهٔ ستاره‌ای بسیار فشرده است که در صورت فلکی سپر قرار دارد و از حدود سه هزار ستاره تشکیل شده است. M11 را می‌توان با ابزارهای رصدی کوچک به خوبی دید.

خوشهٔ اردک وحشی ۵۵۰۰ سال نوری از ما فاصله دارد و گستردگی واقعی آن حدود ۲۱ سال نوری است.

سحابی پلیکان (IC 5070)

سحابی پلیکان بیش از آن که یک سوژهٔ رصدی باشد منظره‌ای جذاب برای عکاسی اعماق آسمان است. این سحابی در نزدیکی ستارهٔ دنب، پرنورترین ستارهٔ صورت فلکی دجاجه، و در همسایگی سحابی آمریکای شمالی (NGC 7000) قرار دارد.


سحابی آمریکای شمالی (سمت چپ) و پلیکان در یک قاب.
عکس از محمد نوروزی.

برای رصد این سحابی باید از تلسکوپی بزرگ در بزرگنمایی پایین استفاده کنید، چرا که وسعت ظاهری این سحابی ۶۰ در ۵۰ دقیقهٔ قوسی است. برای دیدن نمایی بهتر استفاده از فیلتر سحابی بسیار موثر است.

با دوربین دوچشمی می‌توان سحابی آمریکای شمالی را رصد کرد اما رصد سحابی پلیکان با دوچشمی به راحتی ممکن نیست.

منبع: Sky & Telescope

از فروشگاه آسمان شب دیدن کنید

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.