دستاوردهای «پایان باشکوه» در نیمهٔ راه

NASA/JPL-Caltech/Space Science Institute
755

پایان باشکوه

فضاپیمای کاسینی پس از بیست سال سفر و فعالیت در فضا در حال گذراندن آخرین هفته‌های ماموریتش در مدار زحل است و به زودی و پس از چندین بار گذر از فضای خالی میان زحل و حلقه‌هایش به‌طور برنامه‌ریزی‌شده به سمت جو زحل سرازیر خواهد شد و در آن خواهد سوخت. ماموریت «پایان باشکوه» اکنون به نیمهٔ راه رسیده و تا همین جا هم دستاوردهای فراوانی به همراه داشته است.

نتایج اولیهٔ این ماموریت اطلاعات جدیدی را در رابطه با میدان مغناطیسی زحل و ساختار و ترکیبات حلقه‌های یخی این سیاره به ارمغان آورده است. در کنار این داده‌ها کاسینی تصاویر بسیار دقیق و ارزشمندی نیز از جو و حلقه‌های زحل ثبت کرده است.


تصویری با رنگ غیرواقعی از غبار جو زحل و حلقه‌‌های این سیاره.
Credit: NASA/JPL-Caltech/Space Science Institute

کاسینی تا کنون ۱۵ بار از فضای خالی میان زحل و حلقه‌هایش عبور کرده و هفت بار دیگر نیز این کار را انجام خواهد داد. این فضاپیما ۶ اردیبهشت ماموریت پایان باشکوه را آغاز کرده و ۲۴ شهریور به سمت زحل شیرجه خواهد رفت.

میدان مغناطیسی زحل

بر اساس داده‌های کاسینی میدان مغناطیسی زحل با دقت بسیار زیادی بر محور چرخش این سیاره منطبق است. انحراف قطب‌های مغناطیسی زحل از محور چرخش این سیاره تنها ۰/۰۶ درجه است.

این رصدها با درک نظری دانشمندان از میدان مغناطیسی سازگار نیست. پیش از این دانشمندان گمان می‌کردند برای حفظ جریان فلزات مایع در بخش‌های داخلی سیاراتْ میدان مغناطیسی باید تا حدی از محور چرخش سیاره انحراف داشته باشد. چرا که اگر چنین نباشد جریان سیال در نهایت متوقف شده و میدان مغناطیسی از بین می‌رود.

منطبق بودن میدان مغناطیسی و محور چرخش زحل همچنین باعث شده دانشمندان نتوانند طول دقیق روز در این سیاره را محاسبه کنند.

البته داده‌های بعدی ممکن است نتایج رصدهای پیشین را تغییر دهد. گروه تحقیقاتی کاسینی معتقدند که شاید جو عمیق زحل ماهیت واقعی میدان مغناطیسی این سیاره را پنهان کرده باشد.

نمونه‌برداری از زحل

کاسینی در ماموریت پایان باشکوه موفق شد برای اولین بار از جو زحل و حلقه‌های اصلی این سیاره نمونه‌برداری کند. نتایج این تحقیقات جلوه‌های تازه‌ای از ترکیبات و ساختار جو و حلقه‌ها را به همراه داشته است. ابزار تجزیه‌گر غبار کیهانی (CDA) ذرات نانومتری فراوانی را از فضای خالی میان زحل و حلقه‌هایش گردآوری کرده و در کنار آن ابزار INMS نیز موفق به بررسی جو بیرونی زحل شده است.

تصاویر بسیار دقیق کاسینی از جو زحل. این ویدئو حاصل یک ساعت تصویربرداری کاسینی است.
Credit: NASA/JPL-Caltech/Space Science Institute/Hampton University

آنتن کاسینی در اولین شیرجهٔ این فضاپیما در فضای خالی میان زحل و حلقه‌هایش نقش سپر محافظتی را برعهده گرفت تا از آسیب‌های احتمالی جلوگیری کند. پس از اولین شیرجه و در حالی که به نظر می‌رسید در این محدوده هیچ ذره‌ای وجود ندارد دانشمندان دریافتند ذرات بسیار کوچکی بین زحل و حلقه‌هایش جای گرفته‌اند که می‌توان آن‌ها را با ابزار CDA بررسی کرد.

در پنج مدار پایانی و در نهایت در زمان شیرجهٔ فضاپیما به سمت جو زحل ابزار INMS از بخش‌های داخلی جو زحل نیز نمونه‌برداری خواهد کرد. این داده‌ها احتمالا منجر به کشف یافته‌های مهمی در رابطه با جو زحل خواهند شد.

تصاویر حیرت‌انگیز

کاسینی در ماموریت پایان باشکوه توانسته نماهای فوق‌العاده‌ و بسیار نزدیکی از زحل و حلقه‌هایش ثبت کند که می‌تواند به درک رازهای این سیاره کمک کند.

نمایی بسیار نزدیک از حلقهٔ C و ویژگی‌های آن.
Credits: NASA/JPL-Caltech/Space Science Institute

فضاپیمای کاسینی را می‌توان نمونه‌ای از یک مامورتی موفق دانست که بارها و بارها جامعهٔ علمی و مردم را با یافته‌ها و تصاویرش شگفت‌زده کرده است. و جالب این جاست که پایان این ماموریت نیز با داده‌های فراوان علمی همراه خواهد بود و کاسینی تا آخرین لحظه تلاش خواهد کرد شگفتی‌های ارباب حلقه‌های منظومهٔ شمسی را برای‌مان آشکار کند.

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.