مجله‌ای برای دوست‌داران علم و طبیعت زمین و آسمان

مروری بر میراث ویجرها، ۴۰ سال پس از پرتاب

Credits: NASA/JPL-Caltech
393

مروری بر میراث ویجر ها، ۴۰ سال پس از پرتاب

فضاپیماهای دوقلوی ویجر چهل سال پیش و در چنین روزهایی سفر خود را در منظومهٔ شمسی آغاز کردند و کماکان به فعالیت و کاوش مرزهای منظومهٔ شمسی مشغول‌اند.

ویجرها در این چهل سال میراثی بسیار ارزشمند برای‌مان به یادگار گذاشته‌اند و موفقیت‌های فراوانی در راه شناخت بهتر منظومهٔ شمسی کسب کرده‌اند.

طرحی هنری از فضاپیمای ویجر ۱ در فضای میان‌ستاره‌ای.
Credits: NASA/JPL-Caltech

پس از سال‌ها سفر در فضا فضاپیمای ویجر ۱ در تابستان سال ۲۰۱۲ از مرزهای منظومهٔ شمسی گذشت و تبدیل به اولین فرستادهٔ انسان شد که قدم به فضای میان‌ستاره‌ای گذاشته. ویجر۲  نیز در مسیری جداگانه به سوی فضای میان‌ستاره‌ای در حرکت است و در چند سال آینده از منظومهٔ شمسی خارج خواهد شد.

ویجرها در طول این چهل سال هر چهار سیاره بیرونی منظومهٔ شمسی و تعدادی از قمرهای‌شان را ملاقات کردند و پس از آن هر کدام در مسیری جداگانه راهی فضای میان‌ستاره‌ای شدند.

در ماموریت ویجر بود که برای اولین بار فعالیت‌های آتشفشانی در جایی جز زمین، یعنی قمر یو در سیارهٔ مشتری، مشاهده شد. ویجرها در ملاقات‌شان با سیارات بیرونی منظومهٔ شمسی موفق به کشف قمرهای جدیدی برای این سیارات نیز شدند. سه قمر به دور مشتری، چهار قمر در زحل، ۱۱ قمر در اطراف اورانوس و پنج قمر پیرامون نپتون در ماموریت ویجر برای اولین بار مشاهده شدند.

علاوه بر این‌ها در ماموریت ویجر برای اولین بار پدیدهٔ آذرخش در جایی جز زمین و در سیارهٔ مشتری دیده شد و اولین نشانه‌های وجود اقیانوس در زیر پوستهٔ یخی اروپا، قمر سیارهٔ مشتری، به ثبت رسید. اقیانوسی که اکنون به عنوان یکی از مناطق مستعد شکل‌گیری حیات در منظومهٔ شمسی شناخته می‌شود و احتمالا در سال‌های آینده سوژهٔ اصلی سفر یک فضاپیما به قمر اروپا خواهد بود.

اما جدا از تمام موفقیت‌ها و اکتشافات ویجرها این ماموریت راه را برای فضاپیماهای نسل بعدی ناسا نیز هموار کرد. فضاپیماهای گالیله و جونو که پس از ویجر به دیدار سیارهٔ مشتری رفتند و فضاپیمای بسیار موفق کاسینی که در سیزده سال گذشته به کاوش زحل مشغول بوده است به نوعی برآمده از داده‌های علمی ماموریت ویجرند.

در این میان می‌توان به ماموریت اروپا کلیپر نیز اشاره کرد که قرار است در اوایل دههٔ ۲۰۲۰ روانهٔ اروپا، ‌قمر سیارهٔ مشتری، شود. این مدارگرد نیز بر پایهٔ تجارب کسب‌شده از فضاپیمای ویجر ساخته خواهد شد.

ویجر مجموعه‌ای فوق‌العاده از اولین‌ها را رقم زد و سرنخ‌ها و سوژه‌های جذابی را برای ماموریت‌های بعدی ارائه کرد. ساختار حلقه‌های زحل و طوفان شش‌ضلعی قطب شمال این سیاره برای اولین بار در ماموریت ویجر مشاهده شدند و بعدها به یکی از سوژه‌های اصلی فضاپیمای کاسینی تبدیل شدند.

از سویی دیگر ویجر ۲ تا به امروز هم تنها فضاپیمایی است که به دیدار اورانوس و نپتون رفته. البته انتظار حدودا ۳۰ سالهٔ بشر برای دیدار دوبارهٔ این سیارات ممکن است در سال‌های پیش رو به پایان برسد و ناسا برنامه‌هایی برای ارسال مدارگرد به سمت این غول‌های یخی دارد.

اکنون فرستاده‌های ما قدم به فراسوی مرزهای منظومهٔ شمسی گذاشته‌اند و کماکان مشغول کاوش فضای بی‌کران‌اند. سفیرانی که هر کدام لوحی طلایی را نیز از زمین به یادگار برده‌اند که حامل تصاویر و صداهایی از سیارهٔ زیبای‌مان هستند. پیام‌هایی همچون یک بطری رهاشده در اقیانوس که ممکن است روزی به دست کسی برسد.

لوح طلایی قرار داده شده در فضاپیماهای ویجر.
Credits: NASA

روزی که شاید این لوح‌ها تنها یادگارهای به‌جامانده از بشر در کیهان باشند.

از فروشگاه آسمان شب دیدن کنید

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.