مجله‌ای برای دوست‌داران علم و طبیعت زمین و آسمان

منظومه‌ی شمسی چه‌قدر بزرگ است؟

Wikipedia / WP / PlanetUser
233

درک مقیاس‌ها در علم اخترشناسی و شناخت ابعاد عالم بسیار مهم است. اجرام فضایی در فواصل بسیار بسیار بسیار دوری قرار دارند. نزدیک‌ترین همسایه‌ی طبیعی آسمانی ما ماه است که در فاصله‌ی چهارصد هزار کیلومتری از زمین جای گرفته. فضانوردان ماموریت آپولو که از قوی‌ترین موشک بشر،‌ یعنی ساترن ۵ استفاده کردند، بیش از سه روز در راه رسیدن به ماه بودند. و این تازه نزدیک‌ترین همسایه‌ی آسمانی ماست!

طرحی گرافیکی از منظومه‌ی شمسی. مقیاس‌ها رعایت نشده‌اند.
Credit: Wikipedia / WP / PlanetUser

سفر به زهره و مریخ، نزدیک‌ترین سیارات به زمین، چند ماه طول می‌کشد. سیاره‌ی بعدی یعنی مشتری ششصد میلیون کیلومتر از زمین فاصله دارد. این در حالی است که زحل دو برابر از مشتری دورتر است و فاصله‌ی اورانوس دو برابر فاصله‌ی زحل از زمین است.

فاصله‌ها در فضا به حدی زیاد است که با مقیاس‌هایی که ما در زندگی روزمره می‌شناسیم نمی‌توان آن‌ها را درک کرد. به‌طور مثال اگر بخواهیم با سرعتی معادل سرعت اتوموبیل به خورشید برویم نزدیک به دو قرن در راه خواهیم بود!

نسبت اندازه‌ی اجرام آسمانی به فاصله‌ی آن‌ها از یک‌دیگر نیز بسیار ناچیز است. به‌طور مثال قطر زمین حدود سیزده هزار کیلومتر است در حالی که فاصله‌ی آن از خورشید به ۱۵۰ میلیون کیلومتر می‌رسد. به عبارتی یازده هزار زمین در فاصله‌ی بین این سیاره تا خورشید جای می‌گیرند.

برای درک این فاصله‌های واقعا نجومی راهی نیست جز مدل‌سازی بر اساس مقیاس‌ها. چیزی شبیه به کاری که در نقشه‌های جغرافیایی انجام می‌شود.

در چنین مدلی، اگر قطر خورشید را یک متر در نظر بگیریم، قطر زمین چیزی کمتر از یک سانتی‌متر خواهد بود و فاصله‌ی آن از خورشید به بیش از ۱۰۷ متر خواهد رسید. این در حالی است که در این مدل فاصله‌ی لبه‌ی بیرونی کمربند کایپر، که در فراسوی مدار نپتون قرار دارد، از خورشید نزدیک به پنج و نیم کیلومتر خواهد بود!

و این‌‌ها همه در منظومه‌ی شمسی، خانه‌ی کیهانی ما، جای گرفته‌اند. در این مدل ستاره‌ی آلفا قنطورس، یکی از نزدیک‌ترین ستاره‌ها به منظومه‌ی شمسی، در فاصله‌ی حدودا سی هزار کیلومتری از خورشید جای خواهد گرفت!

جای سوال نیست که چرا هر عدد بزرگ در هر زمینه‌ای به ارقام نجومی معروف است!

برای درک بهتر فاصله‌ها در منظومه‌ی شمسی پیشنهاد می‌کنیم فیلم جذاب زیر را ببینید. اثری از Wylie Overstreet و Alex Gorosh.

منبع: Bad Astronomy

از فروشگاه آسمان شب دیدن کنید

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.