ماموریت مریخ‌نورد فرصت دو سال دیگر تمدید شد

Image Credit: NASA/JPL/Cornell University
686

ماموریت مریخ‌نورد فرصت دو سال دیگر تمدید شد

مریخ‌نوردهای روح (Spirit) و فرصت (Opportunity) با انجام ماموریتی خارق‌العاده در جهان معروف‌اند و شاید حتی بیشتر از آن در میان ایرانیان. این دو مریخ‌نورد در زمان ریاست فیروز نادری در برنامهٔ پروژه‌های اکتشاف مریخ مریخ ناسا ساخته و به فضا پرتاب شدند. دو مریخ‌نورد که قرار بود تنها ۹۰ روز به فعالیت در مریخ مشغول شوند اما یکی از آن‌ها کماکان و پس از ۱۲ سال در حال کاوش در سیارهٔ سرخ است!

طرحی مفهومی از کاوشگر فرصت در مریخ. Image Credit: NASA/JPL/Cornell University
طرحی مفهومی از کاوشگر فرصت در مریخ.
Image Credit: NASA/JPL/Cornell University

فرصت قدیمی‌ترین مریخ‌نورد فعال است که به تازگی فعالیت‌های آن برای دو سال دیگر نیز تمدید شده. تمدیدهایی که از سال ۲۰۰۴ تا الان به‌طور پیاپی ادامه یافته است. مریخ‌نورد فرصت در تابستان سال ۲۰۰۳ به فضا پرتاب شد و پس از سفری حدودا ۶ ماهه روی سطح مریخ فرود آمد. مدت زمان ماموریت نسبت به زمان پیش‌بینی شده برای فعالیت فرصت (حدود ۹۰ روز) تا کنون ۵۰ برابر شده است. اتفاقی که بدون شک حاصل تلاش تعداد افراد زیادی است که در این پروژه، از زمان طراحیش تا کنون، نقش داشته‌اند.

ادامهٔ ماموریت فرصت در درهٔ بیتروت (Bitterroot Valley) آغاز خواهد شد که بخشی از یک دهانهٔ برخوردی حاصل از اصابت شهاب‌سنگ است. مقصد مهم بعدی یک آب‌راه قدیمی است که کمتر از یک کیلومتر با مکان فعلی مریخ‌نورد فاصله دارد.

پژوهشگران ناسا معتقدند این مکان در گذشته با عبور جریانی از مواد مایع ایجاد شده که در میان آن‌ها آب هم وجود داشته است. چنین آب‌راه‌هایی در مریخ از دههٔ ۱۹۷۰ و در رصدهای مدارگردهای مریخی مشاهده شده بودند اما هیچ‌کدام از آن‌ها از روی سطح و از فاصلهٔ نزدیک مورد بررسی قرار نگرفته‌ بودند. کاوش این آب‌راه یکی از سه هدف اصلی ماموریت دو سالهٔ فرصت است. دانشمندان امیدوارند بتوانند راجع به موادی که در گذشته‌های دور در این آب‌راه جاری بوده‌اند اطلاعات بیشتری کسب کنند.

نقشه‌ای از مکان فعلی مریخ‌نورد فرصت و آب‌راهی که مقصد بعدی آن است. یکی از مدارگردهای مریخی ناسا این تصویر را به ثبت رسانده‌ است. Credits: NASA/JPL-Caltech/Univ. of Arizona
نقشه‌ای از مکان فعلی مریخ‌نورد فرصت و آب‌راهی که مقصد بعدی آن است. یکی از مدارگردهای مریخی ناسا این تصویر را به ثبت رسانده‌ است.
Credits: NASA/JPL-Caltech/Univ. of Arizona

دومین هدف اصلی در این ماموریت دو ساله مقایسهٔ سنگ‌های بیرون از دهانهٔ برخوردی ایندیور (Endeavour)، که فرصت آن‌ها را پیشتر بررسی کرده است، با سنگ‌های بخش‌های داخلی آن است. احتمال می‌رود به دلیل جریان آب موجود در داخل دهانه که در گذشته وجود داشته است با سنگ‌های متفاوتی روبه‌رو شویم.

پانورامایی از دیواره‌ی غربی دهانه‌ی ایندیور که حاصل تصاویر مریخ‌نورد فرصت است. رنگ‌ها در این تصویر تقویت شده‌اند تا تفاوت مواد سطح به راحتی مشخص شود. Credits: NASA/JPL-Caltech/Cornell/Arizona State Univ.
پانورامایی از دیوارهٔ غربی دهانه‌ی ایندیور که حاصل تصاویر مریخ‌نورد فرصت است. رنگ‌ها در این تصویر تقویت شده‌اند تا تفاوت مواد سطح به راحتی مشخص شود.
Credits: NASA/JPL-Caltech/Cornell/Arizona State Univ.

هدف بعدی ماموریت تمدید شدهٔ فرصتْ یافتن و بررسی کردن سنگ‌هایی است که قبل از برخورد شهاب‌سنگی و ایجاد دهانه‌ی ایندیور در محل وجود داشته‌اند.

افراد پروژه‌ی مریخ‌نورد فرصت در طی دو سال آینده با چالش‌هایی در مورد فعال نگه‌داشتن این مریخ‌نورد روبه‌رو خواهند بود. عمر پیش‌بینی‌ شده برای موتورها و برخی دیگر از اجزاء مریخ‌نورد مدت‌هاست که به پایان رسیده و فرصت در سال ۲۰۱۷ هشتمین زمستان مریخی‌اش را سپری خواهد کرد که شرایط را برای ادامهٔ کار مشکل می‌کند. از طرف دیگر حافظهٔ داخلی فرصت نیز با مشکل مواجه شده و داده‌های جمع‌آوری شده در هر روز باید در همان تاریخ به زمین ارسال شود. در غیر این صورت اطلاعات جمع‌آوری شده از دست خواهد رفت.

در حال حاضر فرصت و کنجکاوی، دو مریخ‌نورد ناسا، به همراه سه مدارگرد این سازمان فضایی در حال کاوش سیارهٔ سرخ از فاصلهٔ نزدیک هستد. دو ماموریت دیگر نیز در سال‌های ۲۰۱۸ و ۲۰۲۰ به سمت مریخ ارسال خواهند شد. پروژه‌هایی که می‌توان آن‌ها را قدم‌هایی برای سفر انسان به مریخ در دههٔ ۲۰۳۰ دانست.

منبع: NASA

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.