کشف سیاره‌ای که از بیشتر ستاره‌ها داغ‌تر است

Credits: NASA/JPL-Caltech
705

کشف سیاره‌ای که از بیشتر ستاره‌ها داغ‌تر است

ضرب‌المثل کاسه‌ی داغ‌تر از آش شدن این بار بیان‌گر وضعیت یک سیاره‌ی فراخورشیدی است که از بیشتر ستاره‌های کهکشان داغ‌تر است!

دمای روز این سیاره‌ی فراخورشیدی که KELT-9b نام دارد بیش از ۴۶۰۰ درجه‌ی کلوین است. این سیاره که داغ‌ترین سیاره‌ی گازی است که تا به امروز کشف شده به دور ستاره‌ای بسیار داغ‌تر از خودش می‌گردد. گرمای این ستاره سیاره را در شرایط تبخیر قرار داده است.

جرم KELT-9b حدود ۲/۸ برابر سیاره‌ی مشتری است اما چگالی آن تنها یک دوم بزرگ‌ترین سیاره‌ی منظومه‌ی شمسی است. به نظر می‌رسد قطر واقعی KELT-9b کمتر از حد مشاهده‌شده باشد و دلیل اندازه‌ی بسیار بزرگ این سیاره انبساط جو آن بر اثر گرمای ستاره‌ی میزبان باشد.

KELT-9b در شرایط قفل گرانشی قرار دارد و تنها یک روی آن به سمت ستاره‌ی میزبان قرار می‌گیرد. شکل‌گیری مولکول‌هایی مانند آب، دی‌اکسید کربن و متان در سمت روز این سیاره و به دلیل تابش‌های بسیار شدید فرابنفش ممکن نیست. با این حال ممکن است در روی دیگر این سیاره امکان شکل‌گیری این مولکول‌ها (احتمالا به صورت موقت) وجود داشته باشد.

سیاره فراخورشیدی عجیب

Scott Gaudi، سرپرست گروه پژوهشی این تحقیق، می‌گوید: «KELT-9b با تمام تعاریف عادی از نظر جرم یک سیاره است، اما جو آن به دلیل دمای سمت روز آن تقریبا شبیه به هیچ سیاره‌ی دیگری که تا کنون دیده‌ایم نیست.»

عمر KELT-9، ستاره‌ی میزبان این سیاره، تنها ۳۰۰ میلیون سال است که در مقیاس‌های نجومی بسیار جوان محسوب می‌شود. اندازه‌ی این ستاره دو برابر خورشید است و دمای آن نیز تقریبا به دو برابر خورشید،‌ یعنی بیش از ده هزار درجه‌ی کلوین، می‌رسد.

از آن جا که KELT-9b در معرض تابش‌های بسیار شدید فرابنفش ستاره‌ی مادر است ممکن است دنباله‌ای از مواد تبخیرشده در اطراف آن شکل گرفته باشد. چیزی شبیه به آن‌چه که در دنباله‌دارها می‌بینیم.

انیمیشنی از گردش سیاره‌ی KELT 9b به دور ستاره‌ی میزبان. این سیاره عمود بر محور چرخش ستاره به دور آن می‌چرخد.
Credits: NASA/JPL-Caltech

 

به گفته‌ی Keivan Stassun، یکی دیگر از اعضای گروه پژوهشی این مطالعه، تابش فرابنفش بسیار زیاد این ستاره ممکن است سیاره‌ی را به‌طور کامل تبخیر کند. البته اگر تا پیش از آن ستاره‌ سیاره را نبلعیده باشد!

Kelt-9 در چند صد میلیون سال آینده متورم شده و تبدیل به یک ستاره‌ی غول سرخ خواهد شد و ممکن است اندازه‌ی آن تا حدی زیاد شود که سیاره را ببلعد.

پروژه KELT

اخترشناسان این سیاره را با استفاده از تلسکوپ بسیار کوچک KELT و به روش گذر کشف کرده‌اند. افت نور ستاره بر اثر گذر سیاره از مقابلش تنها حدود نیم درصد است که هر ۱/۵ روز یک بار تکرار می‌شود. به عبارت دیگر طول هر سال در KELT-9b (مدت زمان چرخشش به دور ستاره‌ی میزبان) تنها ۱/۵ روز است.

KELT در واقع نه یک تلسکوپ،‌ که یک لنز بسیار کوچک است که به یک دوربین مخصوص عکاسی نجومی متصل شده. قطر دهانه‌ی این لنز تنها ۴۲ میلی‌متر است! این تلسکوپ محدوده‌ی گسترده‌ای از آسمان را زیر نظر می‌گیرد و در آن سیارات فراخورشیدی را جست‌وجو می‌کند. در واقع روش کار KELT بر خلاف دیگر تلسکوپ‌هایی است که به جست‌وجوی سیارات فراخورشیدی مشغول‌اند و محدوده‌ی کوچکی از آسمان را با دقت زیاد زیر نظر می‌گیرند.

به گفته‌ی سرپرستان این پژوهش با این که چنین سیاراتی شرایط میزبانی از حیات را ندارند، اما بررسی آن‌ها به درک چگونگی شکل‌گیری سیارات در اطراف ستاره‌های داغ و پرجرم کمک می‌کند.

اخترشناسان امیدوارند بتوانند با تلسکوپ‌هایی مانند اسپیتزر و هابل این سیاره را با دقت بیشتری مطالعه کنند. هابل این امکان را به دانشمندان خواهد داد تا ببینند آیا واقعا دنباله‌ای به دور این سیاره وجود دارد یا خیر.

منبع: NASA

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.