مجله‌ای برای دوست‌داران علم و طبیعت زمین و آسمان

طلوع باشکوه ماهِ گرفته

Amir H. Abolfath
397

چهارشنبه یازده بهمن می‌توانید از بیشتر شهرهای ایران نظاره‌گر یک ماهگرفتگی کلی باشید. رویدادی که البته تمام مراحل آن در ایران دیده نمی‌شود اما از برخی جهات بسیار جذاب است.

هرچند که ایران در موقیت مناسبی برای رصد این ماهگرفتگی نیست اما در بیشتر بخش‌های کشور می‌توانید منظره‌ی باشکوه طلوع ماهِ گرفته را نظاره کنید. نیمه‌ی شرقی ایران وضعیت بهتری برای رصد خسوف دارد اما در بعضی از شهرهای غربی ماهگرفتگی کامل پیش از طلوع ماه به پایان خواهد رسید و دیده نخواهد شد.

طلوع ماه گرفته بر فراز کوه‌های سفیدپوش. عکس از امیرحسین ابوالفتح.

اوج این ماهگرفتگی در ساعت ۱۷:۰۰ دقیقه و پیش از طلوع ماه در تهران رخ خواهد داد. اما تا پیش از پایان این خسوف که در ساعت ۱۷:۳۸ دقیقه خواهد بود می‌توان منظره‌ی طلوع ماه گرفته و سرخ را تماشا کرد. ماه در آسمان تهران و در روز گرفت در ساعت ۱۷:۲۹ طلوع خواهد کرد. بنابراین فرصت چندانی برای دیدن ماهگرفتگی کلی وجود ندارد. البته علاوه بر این پس از پایان خسوف کامل می‌توانید شاهد مراحل جزئی و نیمسایه‌ای نیز باشید. ماهگرفتگی جزئی در ساعت ۱۸:۴۱ و ماهگرفتگی نیمسایه‌ای در ساعت ۱۹:۳۸ به پایان خواهند رسید.

این رویداد به تاریخ میلادی در روز ۳۱ ژانویه اتفاق می‌افتد و دومین ماه کامل در این ماه میلادی است. علاوه بر این خسوف چهارشنبه تنها کمتر از یک روز پس از رسیدن ماه به نزدیک‌ترین فاصله‌اش از زمین رخ خواهد داد. بنابراین قرص ماه اندکی از ماه‌های کامل دیگر بزرگ‌تر خواهد بود. پدیده‌ای که این روزها با نام ابرماه شناخته می‌شود.

ماه سرخ‌رو

در زمان ماهگرفتگی کامل و بر اثر شکست نور خورشید در جو زمین ماه به رنگ قرمز دیده می‌شود. البته شدت رنگ به میزان مواد مختلف موجود در جو وابسته است. هر چه غبار کمتری در آسمان باشد ماه پرنورتر و به رنگ نارنجی دیده می‌شود. اما در شرایطی که با فعالیت‌های آتشفشانی مواجه باشیم ماهِ گرفته رنگ تیره‌تری به خود می‌گیرد. در واقع اگر جوی پیرامون زمین را فرانگرفته بود در زمان ماهگرفتگی کامل ماه کاملا سیاه دیده می‌شد.

سازوکار شکست نور در جو زمین و رسیدن نور خورشید به ماه در زمان گرفت کلی.
Credit: Sky & Telescope

موقعیتی مناسب برای عکاسی

قرارگیری ماه گرفته در نزدیکی افق فرصت بسیار خوبی را برای عکاسی زمین و آسمان ایجاد می‌کند. با برنامه‌ریزی قبلی می‌توانید سوژه‌ی زمینی مناسبی را در کنار ماه ثبت کنید و با استفاده از لنزهای تله یا تلسکوپ نماهای خوبی را از این ماهگرفتگی به ثبت برسانید. نور غروب نیز به شما در ثبت جزییات پیش‌زمینه‌ی تصویر کمک خواهد کرد.

 

 

از فروشگاه آسمان شب دیدن کنید

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.