مجله‌ای برای دوست‌داران علم و طبیعت زمین و آسمان

سحابی زحل

ESO/J. Walsh
226
Credit: ESO/J. Walsh

اخترشناسان این تصویر رنگین از سحابی سیاره‌نمای زحل را با استفاده از ابزار قدرتمند MUSE که روی تلسکوپ بسیار بزرگ (VLT) رصدخانهٔ جنوبی اروپا (ESO) نصب شده است ثبت کرده‌اند. هدف از ثبت این تصویر نقشه‌برداری از غبار درون این سحابی و ثبت ساختارهای آن بوده است. این اطلاعات به دانشمندان کمک می‌کند تا دلایل ایجاد شکل‌های عجیب و متقارن را در سحابی‌های سیاره‌نما بهتر درک کنند.

سحابی زحل حدود پنج هزار سال نوری از زمین فاصله دارد و در صورت فلکی دلو جای گرفته است. نام این سحابی برآمده از شکل خاص آن است که یادآور سیارهٔ زحل و حلقه‌های پیرامونش است.

اما در واقع سحابی‌های سیاره‌نما با سیارات هیچ ارتباطی ندارند و تنها شکل ظاهری آن‌ها باعث شده که این گروه از سحابی‌ها را با عنوان سیاره‌نما بشناسیم.

سحابی‌های سیاره‌نما در پایان زندگی ستاره‌های کم‌جرم شکل می‌گیرند. چنین ستاره‌هایی در پایان عمر منبسط شده و به غول سرخ تبدیل می‌شوند. در این فرآیند لایه‌های بیرونی ستاره به بیرون پرتاب می‌شوند. در نهایت بادهای ستاره‌ای قدرتمند و تابش فرابنفش هستهٔ ستاره مواد جداشده از ستاره را پراکنده می‌کند تا سحابی سیاره‌نما به دور ستارهٔ در حال مرگ شکل بگیرد.

عمر سحابی‌های سیاره‌نما در مقیاس‌های کیهانی بسیار کوتاه است. چنین سحابی‌هایی تنها چند ده هزار سال پس از شکل‌گیری تا حدی پراکنده و سرد می‌شوند که دیدن‌شان دیگر ممکن نیست.

در مرکز سحابی‌های سیاره‌نما می‌توان ستارهٔ در حال مرگ را نیز که پس از از دست دادن لایه‌های بیرونی خود به کوتولهٔ سفید تبدیل شده مشاهده کرد.

سحابی زحل یا NGC 7009 در این شب‌های پاییزی وضعیت رصدی خوبی دارد و می‌توانید آن را حتی با استفاده از تلسکوپ‌های کوچک رصد کنید.

از فروشگاه آسمان شب دیدن کنید

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.