مجله‌ای برای دوست‌داران علم و طبیعت زمین و آسمان

زمین با چه سرعتی در حال حرکت است؟

Credit: NASA Earth Observatory images by Robert Simmon
251

تا چند قرن پیش تصویر می‌شد زمین مرکز عالم است و تمام اجرام آسمانی به دور آن می‌گردند. تا این که در قرن شانزدهم کوپرنیک با انتشار یافته‌هایش نشان داد زمین نقطه‌ی مرکزی عالم نیست و پس از آن فعالیت‌های تجربی گالیله در اوایل قرن هفدهم پایانی بود بر دوران زمین‌مرکزی.

اکنون می‌دانیم زمین علاوه بر چرخش به دور خود، به دور خورشید نیز می‌گردد و به همراه تمام اجرام منظومه‌ی شمسی در حال گردش به دور مرکز کهکشان راه شیری نیز است.

چرخش زمین به دور خودش باعث پدید آمدن شب و روز و طلوع و غروب خورشید می‌شود. سرعت حرکت زمین در هر عرض جغرافیایی متفاوت است. به‌طور مثال محیط زمین در استوا حدود چهل‌هزار کیلومتر است که تقسیم آن بر طول روز (۲۴ ساعت) بیان‌گر سرعت حرکت زمین خواهد بود. این سرعت در استوا حدود ۱۶۰۰ کیلومتر بر ساعت است.

ویدئو تایم‌لپس از سیاره‌ی زمین که نتیجه‌ی یک سال تصویربرداری ماهواره‌‌ی DSCOVR است. Credit: NASA’s Goddard Space Flight Center/Kayvon Sharghi  Music Credit: Beside You, Dominic Marsh and Giovanni Tria on Sound Pocket Music

سازمان‌های فضایی با توجه به همین مسئله مکان پرتاب فضاپیماها را مشخص می‌کنند و ترجیح می‌دهند تا پرتاب را در نزدیکی خط استوا انجام دهند. چرا که با انجام این کار و پرتاب فضاپیما در جهت چرخش زمین موشک‌ها با سرعت بیشتری روانه‌ی فضا می‌شوند.

حال نگاهی بکنیم به چرخش زمین به دور خورشید که در کنار انحراف محور زمین باعث پدید آمدن فصل‌ها می‌شود. برای به دست آوردن سرعت حرکت زمین به دور خورشید نیز کار ساده‌ای پیش رو داریم. مدار زمین به دور خورشید بیضوی است اما برای راحت‌تر شدن مسئله آن را دایره در نظر می‌گیریم. شعاع این دایره (فاصله‌ی زمین تا خورشید) حدود ۱۵۰ میلیون کیلومتر است و برای محاسبه‌ی محیط آن کافی است از فرمول محیط دایره (۲Π*شعاع دایره) استفاده کنیم. با انجام محاسبات به عدد ۹۴۰ میلیون کیلومتر می‌رسیم که زمین آن را در ۳۶۵ روز طی می‌کند. حال با تقسیم مسافت طی‌شده بر زمان می‌توانیم به سرعت حرکت زمین به دور خورشید برسیم که برابر است با ۱۰۷ هزار کیلومتر بر ساعت.

در گام بعدی باید به سراغ گردش تمام اجرام منظومه‌ی شمسی به دور مرکز کهکشان راه شیری برویم. منظومه‌ی شمسی حدود ۲۵ هزار سال نوری از مرکز کهکشان فاصله دارد و قطر کهکشان ما چیزی در حدود ۱۰۰ هزار سال نوری است. به عبارتی منظومه‌ی شمسی در نیمه‌راه مرکز تا لبه‌ی کهکشان قرار گرفته است. طبق محاسبات منظومه‌ی شمسی با سرعت سرسام‌آور دویست کیلومتر بر ثانیه یا ۷۲۰ هزار کیلومتر بر ساعت به دور مرکز کهکشان می‌گردد. حتی با وجود این سرعت بسیار زیاد هر بار گردش منظومه‌ی شمسی به دور مرکز کهکشان حدود ۲۳۰ میلیون سال طول می‌کشد.

این در حالی است که کهکشان راه شیری نیز نسبت به دیگر کهکشان‌ها جابه‌جا می‌شود. حدود چهار میلیارد سال بعد کهکشان ما با کهکشان آندرومدا، نزدیک‌ترین کهکشان مارپیچی به راه شیری، ادغام خواهد شد. در حال حاضر این دو کهکشان با سرعت ۱۱۲ کیلومتر بر ساعت به یک‌دیگر نزدیک می‌شوند.

به این ترتیب دیدیم که همه چیز در عالم در حال حرکت است. هرچند که ما در زندگی روزمره‌مان این حرکت‌های سریع را احساس نمی‌کنیم.

 

از فروشگاه آسمان شب دیدن کنید

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.