مجله‌ای برای دوست‌داران علم و طبیعت زمین و آسمان

دنباله‌داری در راه زمین

تصویری از دنباله‌دار 45P که در تاریخ ۲۰ بهمن به ثبت رسیده است. Image credit: Bob King
251

دنباله‌داری در راه زمین

دنباله‌دارهای پرنور و گسترده از جلوه‌های کم‌نظیر آسمان شب هستند. اما احتمال دیدن چنین دنباله‌دارهایی زیاد نیست و اغلب دنباله‌دارهای کوچک و کم‌نور برای مدتی مهمان آسمان شب می‌شوند. این شب‌ها نیز یک دنباله‌دار کوچک و سبز در حال نزدیک شدن به زمین است.

دنباله‌دار ۴۵P/Honda-Mrkos-Pajdusakova که از این پس آن را به اختصار ۴۵P می‌نامیم ۲۳ بهمن به نزدیک‌ترین فاصله‌اش از زمین می‌رسد و تقریبا از فاصلهٔ ۱۲/۵ میلیون کیلومتر سیارهٔ ما گذر می‌کند. این دنباله‌دار که در سال ۱۹۴۸ میلادی کشف شد در مداری بیضوی و با دورهٔ تناوب ۵/۲۵ سال به دور خورشید گردش می‌کند.

تصویری از دنباله‌دار ۴۵P که در تاریخ ۲۰ بهمن به ثبت رسیده است.
Image credit: Bob King

پیش‌بینی درخشش دنباله‌دارها کار ساده‌ای نیست و نمی‌توان حد مشخصی از درخشش را برای این دنباله‌دار تعیین کرد. با این وجود برخی پیش‌بینی‌ها نشان می‌دهند که ۴۵P احتمالا به حد مشاهده با چشم غیرمسلح، یعنی قدر حدود ۶، خواهد رسید.

این دنباله‌دار را در حال حاضر می‌توان چند ساعتی پیش از طلوع خورشید بر فراز افق شرق دید. آلن هیل (Alan Hale)، رصدگر باتجربه، درهفدهم بهمن، دنباله‌دار ۴۵P را با یک دوربین دوچشمی ۵۰×۱۰ رصد کرد. طبق گزارش او دنباله‌دار در آن زمان از قدر حدود ۷/۹ و به صورت هاله‌ای محو و گسترده دیده شده است.

رصد او در آسمانی بدون حضور ماه انجام شده است، اما در این شب‌ها شاهد حضور ماه در آسمان صبحگاهی هستیم. نور ماه کار پیدا کردن دنباله‌دار را مقداری سخت می‌کند و بهتر است در همین شب‌ها که هنوز ماه و ۴۵P از هم فاصله‌ٔ زیادی دارند به سراغ رصد آن بروید.

نقشهٔ رصدی ۴۵P.
Created with Chris Marriott’s SkyMap

احتمالا تشخیص دنباله‌دار از دریچهٔ دوربین دوچشمی و در آسمان مهتابی چالش‌برانگیز خواهد بود. بهتر است از تلسکوپ استفاده کنید و از بزرگنمایی بین ۳۰ تا ۷۵ برابر بهره ببرید. اگر شک داشتید جرمی که رصد کرده‌اید ۴۵P است یا نه، چند دقیقه صبر کنید و دوباره به جایگاه دنباله‌دار در بین ستاره‌ها دقت کنید. حرکت دنباله‌دار در بین ستاره‌ها به علت فاصلهٔ کمش از زمین در بازه‌ای چند دقیقه‌ای مشخص خواهد بود.

در هفته‌های بعد و پس از رفتن ماه از آسمان صبحگاهی هم می‌توانید به سراغ رصد دنباله‌دار ۴۵P بروید، اما قطعا دنباله‌دار از آن‌چه که امروز است کم‌نورتر خواهد بود. برای دسترسی به نقشهٔ رصدی در زمان دلخواه می توانید به این سایت مراجعه کنید.

طبق اعلام مرکز خرده سیارات، ۴۵P در میان تمام دنباله‌دارهایی که در دوران مدرن به ثبت رسیده‌اند (از حدود سال ۱۹۵۰ میلادی و زمانی که با فناوری‌های جدید دنباله‌دارها را زیر نظر گرفتیم)‌ از لحاظ نزدیکی به زمین رتبهٔ هشتم را دارد. در گذر ۲۳ بهمن ۴۵P از فاصلهٔ ۱۲ میلیون و ۴۰۰ هزار کیلومتری زمین (حدود ۳۱ برابر فاصلهٔ ماه از زمین) عبور خواهد کرد. نکتهٔ جالب این جاست که در ملاقات قبلیْ این دنباله‌دار گذر نزدیک‌تری را از کنار زمین تجربه کرده است و در لیست نزدیک‌ترین دنباله‌دارها رتبهٔ پنجم را هم به خود اختصاص داده است.

از فروشگاه آسمان شب دیدن کنید

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.