دنباله‌دار یا سیارک؟ مسئله این است

NASA, ESA, and J. DePasquale and Z. Levay (STScI)
403

گروهی از اخترشناسان با استفاده از تلسکوپ فضایی هابل جرمی غیر عادی را در کمربند سیارک‌های منظومه‌ی شمسی کشف کردند.

در این سامانه‌ی عجیب دو سیارک به دور یک‌دیگر می‌گردند و این در حالی است که برخی از خصوصیات دنباله‌دارها، مانند گیسو و دم، نیز در پیرامون‌شان دیده می‌شود. این اولین سیارک دوتایی کشف‌شده است که می‌توان آن را در دسته‌ی دنباله‌دارها نیز طبقه‌بندی کرد.

مجموعه‌ی تصاویر تلسکوپ هابل از این سیارک دوتایی و ویژگی‌های دنباله‌دارمانند آن.
Credits: NASA, ESA, and J. DePasquale and Z. Levay (STScI)

این جرم که ۲۸۸P نام دارد در اواخر تابستان سال ۲۰۱۶ به نزدیک‌ترین فاصله‌اش از خورشید رسید و دانشمندان توانستند با استفاده از تلسکوپ فضایی هابل نگاه دقیقی به آن بیندازند.

در رصدهای هابل مشخص شد که ۲۸۸P تشکیل‌شده از دو سیارک جداگانه است که جرم و اندازه‌ی تقریبا یکسانی دارند. این دو سیارک صد کیلومتر از یک‌دیگر فاصله دارند و در مداری به دور مرکز جرم‌‌شان می‌گردند.

اما نکته‌ای که این سامانه را بیش از پیش جذاب کرد شباهت آن به دنباله‌دارها بود. اخترشناسان در این سامانه نشانه‌هایی از تصعید یخ آب مشاهده کردند. چیزی شبیه به فرآیندی که دم دنباله‌دارها را پدید می‌آورد.

۲۸۸P اولین سیارک دوتایی کشف‌شده است که در دسته‌ی دنباله‌دارهای کمربند اصلی نیز قرار می‌گیرد. دنباله‌دارهای کمربند اصلی سیارک‌هایی هستند که بین مدار سیارات مریخ و مشتری قرار دارند و فعالیت‌هایی شبیه به آن‌چه که در دنباله‌دارها می‌بینیم در آن‌ها مشاهده می‌شود.

اخترشناسان گمان می‌کنند ۲۸۸P تنها از حدود پنج هزار سال پیش به سامانه‌ای دوتایی تبدیل شده است. طبق گفته‌ی Jessica Agarwal، سرپرست این گروه پژوهشی، به احتمال زیاد این سامانه‌ی دوتایی بر اثر در هم شکستن یک سیارک بر اثر سرعت چرخش زیاد به وجود آمده است.

درک چگونگی شکل‌گیری و تکامل دنباله‌دارهای کمربند اصلی یکی از پیش‌نیازهای فهم چگونگی شکل‌گیری و تکامل تمام منظومه‌ی شمسی است. بررسی این دنباله‌دارها می‌تواند به یافتن پاسخی برای سوال چگونگی رسیدن آب به سیاره‌ی زمین کمک کند. و از آن جا که تعداد کمی از این نوع اجرام را تا کنون مشاهده کرده‌ایم ۲۸۸P را می‌توان یک سامانه‌ی بسیار مهم در مطالعات آینده به شمار آورد.

واقعیت این است که بخت و اقبال به کشف ۲۸۸P کمک زیادی کرده و ممکن است تا سال‌های سال این سامانه تنها نمونه‌ی کشف‌شده از این نوع از اجرام باشد.

برای رسیدن به پاسخ سوال‌های‌مان در رابطه با ۲۸۸P به کارهای نظری و رصدی بیشتری نیاز است و از آن سو باید امیدوار باشیم تا اجرام بیشتری شبیه به این جرم خاص پیدا کنیم.

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.