مجله‌ای برای دوست‌داران علم و طبیعت زمین و آسمان

بارش شهابی برساوشی در راه است

شهاب پرنور برساوشی بر فراز کاروانسرای دیر گچین. عکس از امیررضا کامکار.
304

بارش شهابی برساوشی در کنار بارش شهابی جوزایی بهترین شهاب‌باران‌های سالانه هستند. این در حالی است که با توجه به فاز ماه در زمان بارش شهابی برساوشی امسال می‌توان آن را بهترین بارش شهابی سال جاری دانست.

شهاب پرنور برساوشی بر فراز کاروانسرای دیر گچین. عکس از امیررضا کامکار.

در زمان اوج بارش برساوشی که ۲۱ و ۲۲ مرداد اتفاق می‌افتد ماه هلالی بسیار باریک خواهد بود و پیش از تاریک شدن آسمان غروب خواهد کرد. بنابراین می‌توانید با دور شدن از نور شهرها بدون مزاحمت نور ماه شهاب‌های کم‌نور برساوشی را نیز رصد کنید. علاوه بر این پس از غروب خورشید ۲۱ مرداد می‌توانید شانس خود را برای دیدن هلال شب اول ذی‌الحجه امتحان کنید.

طبق پیش‌بینی‌ها در زمان اوج بارش برساوشی امسال ۶۰ تا ۷۰ شهاب در ساعت از آسمان گذر خواهد کرد. البته در بعضی سال‌ها این تعداد افزایش پیدا کرده و می‌تواند به ۲۰۰ شهاب در ساعت برسد.

رصدگران آسمان در نیمکره‌ی شمالی زمین شرایط بسیار خوبی برای رصد این پدیده دارند. چرا که علاوه بر موقعیت مناسب کانون بارش (صورت فلکی برساوش) دمای هوا نیز در این فصل مناسب است و همین مسئله بارش شهابی برساوشی را به یکی از محبوب‌ترین رویدادهای نجومی در میان عموم مردم تبدیل کرده است.

بارش برساوشی بر اثر گذر زمین از میان توده‌ی ذرات گرد و غبار به‌جامانده از دنباله‌دار سویفت-تاتل، که اندازه‌ای در حدود دانه‌ی شن دارند، به وجود می‌آید. این دنباله‌دار هر ۱۳۳ سال یک بار و در مسیر حرکتش به دور خورشید از نزدیکی زمین عبور می‌کند و ذرات کوچکی را از خود به جا می‌گذارد. زمین در مسیر حرکتش به دور خورشید در ماه مرداد از میان این ذرات گذر می‌کند و با ورود باقی‌مانده‌های دنباله‌دار به جو زمین و سوختن آن‌ها در جو بارش شهابی برساوشی پدید می‌آید.

طرحی از موقعیت مدار زمین نسبت به مدار دنباله‌دار سویفت-تاتل و محل تلاقی این دو.

چگونه بارش شهابی برساوشی را رصد کنیم؟

اوج بارش شهابی برساوشی امسال ۲۱ و ۲۲ مرداد رخ خواهد داد. هرچند که در شب‌های نزدیک به این تاریخ نیز می‌توانید شهاب‌های برساوشی را ببینید.

با نزدیک شدن به سحرگاه ۲۲ مرداد صورت فلکی برساوش، کانون این بارش شهابی، ارتفاع بیشتری از افق می‌گیرد و می‌توانید شهاب‌های بیشتری را ببینید. هرچند که صورت فلکی برساوش کانون این بارش است اما امکان گذر شهاب‌های برساوشی از تمام آسمان وجود دارد. اگر به نواحی نزدیک به کانون بارش نگاه کنید شهاب‌های کوتاه‌تری را خواهید دید، در حالی که اگر به سمت مخالف نگاه کنید طول شهاب‌هایی که می‌بینید بیشتر خواهد بود.

موقعیت صورت فلکی برساوش در حوالی نیمه‌شب ۲۱ مرداد.
Credit: Sky & Telescope

برای تشخیص شهاب‌های برساوشی کافی است مسیر حرکت شهاب را در خلاف جهتش امتداد دهید. اگر به صورت فلکی برساوش رسیدید نظاره‌گر شهابی متعلق به بارش برساوشی بوده‌اید و در غیر این صورت شهابی متفرقه را دیده‌اید. از دید ناظر زمینی طوری به نظر می‌رسد که شهاب‌ها از یک نقطه، یعنی کانون بارش، سرچشمه می‌گیرند.

برای رصد این پدیده به هیچ ابزاری نیاز ندارید. کافی است روی زیرانداز دراز بکشید و از دیدن شهاب‌ها لذت ببرید. همراه داشتن لباس گرم، نوشیدنی گرم، غذای سبک و تنقلات به شما کمک خواهد کرد تا راحت‌تر شب را به صبح برسانید و لذت بیشتری از شب رصدی ببرید.

به یاد داشته باشید که سازگاری چشم با تاریکی زمان‌بر است و بهتر است پس از تاریک شدن آسمان به منابع نوری قوی نگاه نکنید و تنها از چراغ‌قوه‌ی نور قرمز استفاده کنید.

اگر امکان خارج شدن از شهر را ندارید کماکان می‌توانید شانس خود را برای دیدن شهاب‌های پرنور امتحان کنید. هرچند که امکان دیدن بسیاری از شهاب‌های کم‌نور در آسمان شهرها وجود ندارد.

از فروشگاه آسمان شب دیدن کنید

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.