مجله‌ای برای دوست‌داران علم و طبیعت زمین و آسمان

ایستگاه فضایی بین‌المللی را با چشم غیرمسلح ببینید

عبور ایستگاه فضایی از فراز قلهٔ دماوند. عکس از امیرحسین ابوالفتح.
1,266

تا کنون پیش آمده است که جرم پرنور و متحرکی را در آسمان ببینید که نه همچون هواپیما چشمک می‌زند و نه سرعتش به اندازهٔ شهاب‌های گریزپاست؟ شاید با دیدن چنین صحنه‌ای هزار حدس و گمان به ذهن‌تان راه یابد اما این پدیده‌ای خاص و عجیب نیست و به احتمال زیاد نظاره‌گر ایستگاه فضایی بین‌المللی (ISS) یا یک ماهوارهٔ دیگر بوده‌اید.

عبور ایستگاه فضایی از فراز قلهٔ دماوند.
عکس از امیرحسین ابوالفتح.

ایستگاه فضایی بین‌المللی سازه‌ای بزرگ است که در ارتفاع حدودا ۴۰۰ کیلومتری از سطح زمین قرار دارد. ساخت و ادارهٔ ایستگاه فضایی حاصل همکاری کشورهای کانادا، ژاپن، روسیه، آمریکا و سازمان فضایی اروپا است.

بازتاب نور خورشید از اجزاء ایستگاه فضایی (به خصوص پنل‌های خورشیدی) این امکان را ایجاد می‌کند که این سازهٔ عظیم فضایی به راحتی از روی زمین و با چشم غیرمسلح دیده شود. ساعاتی پیش از طلوع و پس از غروب خورشید زمانی است که می‌توان از روی زمین به نظارهٔ ISS نشست. زمانی که خورشید در سطح زمین زیر افق قرار دارد و آسمان تاریک است اما در ارتفاع ۴۰۰ کیلومتری از سطح هنوز می‌درخشد و بازتاب آن از اجزاء ایستگاه باعث درخشش آن می‌شود.

امکان رصد ISS از ۹۵ درصد مناطق مسکونی زمین وجود دارد اما به دلیل شرایط مداری آن نمی‌توان ایستگاه فضایی را از عرض‌های جغرافیایی نزدیک به قطب‌ها دید.

برنامه‌ریزی برای رصد ایستگاه فضایی کار سختی نیست. سایت‌های مختلفی اطلاعات مربوط به گذر ISS از آسمان مناطق مختلف را ارائه می‌کنند که از میان آن‌ها می‌توان به سایت Heavens-Above اشاره کرد.

صفحهٔ اصلی سایت Heavens Above.

پس از ورود به سایت در سمت راست بالای صفحه می‌توانید رصدگاه مورد نظرتان را انتخاب کنید. پس از آن با کلیک روی Update به صفحهٔ اصلی سایت بازمی‌گردید. سپس کافی است در بخش Satellites روی ISS کلیک کنید تا جدول مربوط به گذر ایستگاه فضایی در ده روز آینده نمایش داده شود.

در ستون اول جدول تاریخ و در ستون دوم قدر (میزان درخشش) ایستگاه فضایی ذکر شده است. پس از آن جدول به سه بخش ابتدا، اوج و پایان تقسیم می‌شود که در هر کدام زمان، ارتفاع و سمت هر رویداد نوشته شده است. به‌طور مثال در جدول زیر و در تاریخ ۱۵ آگوست گذر ایستگاه در ساعت ۲۰:۲۷:۳۶ و در ارتفاع ۱۰ درجه‌ای از افق شمال غرب (مایل به غرب) آغاز می‌شود.

جدول اطلاعات مربوط به گذر ایستگاه فضایی از آسمان تهران در ده روز آینده.

با کلیک بر روی تاریخ هر رویداد نقشهٔ رصدی عبور ISS از آسمان نمایش داده می‌شود.

نقشهٔ رصدی گذر ایستگاه فضایی از آسمان در تاریخ ۱۵ آگوست.

علاوه بر ایستگاه فضایی بین‌المللی ماهواره‌های دیگری را نیز می‌توان با چشم غیرمسلح رصد کرد که یکی از جذاب‌ترین‌شان درخش‌های ماهواره‌های ایریدیوم است. پیشتر در مقاله‌ای به رصد این ماهواره‌ها پرداخته‌ایم که در این جا می‌توانید آن را مطالعه کنید.

از فروشگاه آسمان شب دیدن کنید

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.