مجله‌ای برای دوست‌داران علم و طبیعت زمین و آسمان

اورانوس؛ سیاره‌ی به‌پهلو خوابیده

نتایج پژوهشی جدید نشان می‌دهد برخورد جرمی بزرگ باعث انحراف محور اورانوس شده است

Credit: Lawrence Sromovsky, University of Wisconsin-Madison/W.W. Keck Observatory
66

اورانوس، هفتمین سیاره‌ی منظومه‌ی شمسی، ویژگی‌های عجیبی دارد که مهم‌ترین‌شان انحراف محور زیاد این سیاره است. به‌طوری که می‌توان گفت این سیاره برخلاف دیگر سیارات منظومه‌ی شمسی به‌ پهلو خوابیده است.

تصاویر تلسکوپ کک از سیاره‌ی اورانوس که انحراف محور این سیاره (به حلقه‌ها توجه کنید) نیز در آن به خوبی مشخص است.
Credit: Lawrence Sromovsky, University of Wisconsin-Madison/W.W. Keck Observatory

نتایج پژوهشی که به تازگی منتشر شده نشان می‌دهد برخورد یک جرم بزرگ با اورانوس باعث برخی از این ویژگی‌های خاص شده است. بر اساس این پژوهش این برخورد می‌تواند توضیح‌دهنده‌ی دمای بسیار کم و دور از انتظار این سیاره نیز باشد.

شبیه‌سازی‌های کامپیوتری نشان می‌دهند بقایای این برخورد پوسته‌ی نازکی را روی لایه‌ی یخی اورانوس شکل داده‌اند. پوسته‌ای که گرمای درونی این سیاره را زیر خود حفظ می‌کند و باعث دمای بسیار کم بخش‌های بیرونی جو اورانوس می‌شود.

به نظر می‌رسد این برخورد حدود چهار میلیارد سال پیش رخ داده باشد. جرم برخورد‌کننده نیز احتمالا یک پیش‌سیاره‌ی جوان و تشکیل‌شده از سنگ و یخ بوده که جرمی معادل دو برابر جرم سیاره‌ی زمین داشته است.

پژوهشگران به این نتتجه رسیدند که برخورد این پیش‌سیاره با اورانوس برخوردی نسبتا آرام بوده و پیش‌سیاره پس از آن به مسیر حرکت خود در فضا ادامه داده است. به این ترتیب شدت برخورد به اندازه‌ای بوده که محور اورانوس را جابه‌جا کند، اما از سویی دیگر قدرت کافی برای از بین بردن جو این سیاره را نداشته است.

آن‌طور که از شواهد معلوم است چنین برخوردهایی در دوران شکل‌گیری سیارات اتفاقی عادی است.

پژوهشگران این تحقیق بیش از پنجاه سناریو برخورد را با استفاده از ابرکامپیوتری قدرتمند شبیه‌سازی کردند تا در نهایت بتوانند به شرایطی مشابه شرایط کنونی اورانوس و روند تکامل این سیاره برسند.

این کشف به درک بهتر سیارات فراخورشیدی نیز کمک می‌کند. اورانوس از برخی جهات شبیه به متداول‌ترین نوع سیارات فراخورشیدی است که تا به امروز موفق به کشف‌شان شده‌ایم. پژوهشگران امیدوارند با بهره‌گیری از نتایج این پژوهش اطلاعات بیشتری از سیارات فراخورشیدی مشابه اورانوس نیز به دست آورند.

از فروشگاه آسمان شب دیدن کنید

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.