آتش‌بازی کیهانی

Credit: ALMA (ESO/NAOJ/NRAO), J. Bally/H. Drass et al.
3,468

سحابی جبار

ابر مولکولی

Credit: ALMA (ESO/NAOJ/NRAO), J. Bally/H. Drass et al.

اخترشناسان با استفاده از آرایه میلی‌متری/زیرمیلی‌متری بزرگ آتاکاما یا آلما (ALMA) این تصویر رنگارنگ را از محل تولد گروهی از ستارگان پرجرم ثبت کرده‌اند. تصویری که نشان می‌دهد مانند انفجارهای ابرنواختری در پایان زندگی ستاره‌ها، تولد ستاره‌ها هم می‌تواند فرآیندی انفجاری و خشن باشد! این تصویر بخشی از ابر مولکولی جبار ۱ را نشان می‌دهد که در فاصلهٔ ۱۳۵۰ سال نوری از زمین جای گرفته است. این ابر مولکولی بخشی از همان مجموعه‌ای است که سحابی معروف جبار در آن جای دارد.

ستاره‌ها زمانی شکل می‌گیرند که ابری از گاز با جرمی معادل صدها برابر جرم خورشید تحت تاثیر گرانش خودش شروع به انقباض می‌کند. در چگال‌ترین نواحی پیش‌ستاره‌ها تولید انرژی را آغاز و به صورت تصادفی شروع به حرکت می‌کنند. پس از مدتی برخی از ستاره‌ها به سمت مرکز گرانش مشترک، که معمولا جایی در نزدیکی یک پیش‌ستاره‌ی بزرگ فرار دارد، حرکت می‌کنند. در این میان اگر ستاره‌ها از نزدیکی هم گذر کنند برهم‌کنش‌های شدیدی بین‌شان رخ می‌دهد.

انفجار

حدود صد هزار سال پیش شکل‌گیری چند پیش‌ستاره در اعماق ابر مولکولی جبار ۱ آغاز شد. بر اثر گرانشْ این پیش‌ستاره‌ها با سرعت افزاینده‌ای به سمت هم حرکت کردند تا این که دو تا از آن‌ها گذری نزدیک را از کنار هم تجربه کردند.

اخترشناسان از این که آیا برخورد مستقیمی بین این دو ستاره رخ داده است یا نه مطمئن نیستند اما هر چه بوده این اتفاق باعث ایجاد انفجار شدیدی شده است. آن‌قدر شدید که پیش‌ستاره‌های اطراف و صدها جریان عظیم گاز و غبار بر اثر آن با سرعت بیش از ۱۵۰ کیلومتر بر ثانیه به سمت فضای میان‌ستاره‌ای به بیرون پرتاب شدند. در جریان این رویداد سهمگین انرژی‌ای معادل ۱۰ میلیون سال فعالیت خورشید آزاد شد!

اکنون اخترشناسان با کمک آلما به قلب این ابر خیره شدند و تصویر تماشایی بالا را از این آتش‌بازی کیهانی ثبت کردند.

عمر چنین انفجارهایی کوتاه است و باقی‌مانده‌های انفجار (مانند چیزی که در تصویر بالا ثبت شده) تنها چند قرن دوام می‌آورند. اما با وجود زودگذر بودن چنین رویدادهایی ممکن است انفجار پیش‌ستاره‌ها اتفاقی نسبتا رایج در عالم باشد.

منبع: ESO

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.